რა არის ფემინიზმი?
1. ფემინიზმი არის მსოფლმხედველობა, რომლის მიხედვითაც ქალებს უნდა ჰქონდეთ ეკონომიკური, სოციალური, სამოქალაქო, პოლიტიკური და კულტურული უფლებები. ამ მიზნის მისაღწევად ქალებს ხანგრძლივი, წინააღმდეგობრივი და საინტერესო გზის გავლა მოუხდათ. ერთი მხრივ , ისინი იაზრებდნენ საკუთარ ადგილს საზოგადოებაში, სახელმწიფოში და მეორე მხრივ - იბრძოდნენ ჩაგვრის განმაპირობებელი კულტურული ნორმების შესაცვლელად. საუკუნეებით გამყარებულ რწმენა-წარმოდგენებში ქალის ადგილი და რეალიზაციის ასპარეზი ზღვარდადებული, დეტერმინირებული იყო რეპროდუქციული ფუნქციით, შვილების აღზრდით და ოჯახურ-ნათესაური ურთიერთობებით.
რა არის ფემინიზმის ტალღები?
დასავლური ფემინიზმის კლასიფიკაციისთვის ხშირად გამოიყენება „ტალღის“ მეტაფორა, რაც გულისხმობს კონკრეტულ ისტორიულ პერიოდს, რომელშიც ქალთა მოძრაობა განსაკუთრებულად ძლიერი იყო, მოძრაობის მოთხოვნები კი - მკაფიოდ გამოხატული. ფემინიზმის ისტორია სამ გამოკვეთილ ტალღას მოიცავს, თუმცა, მათი დაყოფა პირობითია, რადგან ეს ტალღები ხშირად ურთიერთგადამფარავია.
1) ფემინიზმის პირველ ტალღად მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარი და მე-20 საუკუნის დასაწყისი (1850-1920 წლები) მიიჩნევა. ფემინიზმის პირველი ტალღის აღმოცენების ისტორიულ კონტექსტის მნიშვნელოვანი ასპექტი იყო, განსაკუთრებით, ინდუსტრიალიზაციის კვალდაკვალ კერძო და საჯარო სფეროების დიფერენციაცია და ქალების საჯარო სივრციდან განდევნა. მე-18 და მე-19 საუკუნეებში ლიბერალური, მემარცხენე და ეგალიტარული იდეოლოგიების გაძლიერებამ ხელი შეუწყო ქალების მიერ კანონის წინაშე თანასწორობის მოთხოვნას. პირველი ტალღის ფემინიზმისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ქალებისათვის პოლიტიკური (საარჩევნო) უფლებების, განათლებაზე ხელმისაწვდომობის, კერძო საკუთრების ფლობის, განქორწინების უფლებისთვის ბრძოლა.
2) თუ პირველი ტალღის ფემინიზმისათვის ხმის მიცემის უფლება იყო ბრძოლის ქვაკუთხედი, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ფემინიზმის მეორე ტალღისათვის ბრძოლის ველად თვითონ ქალის სხეული, სხეულის რეპრეზენტაცია და ბიოლოგიურ განსხვავებასთან ასოცირებული მნიშვნელობები იქცა. ძირითადი საკითხები, რომლებიც 60-იანი წლების შემდეგ გამოიკვეთა და ქალის მიერ საკუთარი სხეულის კონტროლის უფლებას უკავშირდებოდა, მოიცავს: კონტრაცეპციისა და აბორტის ლეგალიზებას, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა სამართლებრივ დაცვას, სექსუალურ ძალადობასთან ბრძოლას, განქორწინების უფლებას, ლესბოსელი დედების უფლებებს, ჯანდაცვის გაუმჯობესებას, განსაკუთრებით, სქესობრივი ჯანმრთელობის სფეროში.
3) შემოვიდა ფემინიზმის მესამე ტალღა სამოციანი წლების ათწლეული, სადაც ქალურობის მისტიკის ფონზე, ქალები თავს ცარილად გრძნობდნენ საზოგადოების როლის გამო, დედის, ცოლისა და დიასახლისის. ის ლიბერალური ფემინიზმი ეს ხასიათდებოდა უთანასწორობისადმი წინააღმდეგობით და არა ჩაგვრისა და ექსპლუატაციის თვალსაზრისით, ეს ეხებოდა სისტემის რეფორმას გენდერული თანასწორობის მისაღწევად. ლიბერალები ამტკიცებდნენ, რომ პრობლემის საფუძველი იყო ქალთა გარიყვა საზოგადოებრივ სფეროში, რომლებიც ითვალისწინებენ მათ შრომის ბაზარზე შესვლის უფლებას. თუმცა, ეს იყო რადიკალური ფემინიზმი ამ ათწლეულში პოპულარობა მოიპოვა.რადიკალური ფემინიზმი ეწინააღმდეგებოდა ლიბერალიზმის იდეებს, რომელიც ემყარებოდა რეფორმატორულ პოლიტიკას, რადგან მათ მიზანი ჰქონდათ გაუქმებულიყო პატრიარქალური წესრიგი, რომელიც უცვლელი დარჩა, რადგან მართალია მათ მიაღწიეს უფლებების ლეგიტიმაციას, მაგრამ სოციალური სისტემა იგი კვლავ ემყარებოდა სექსისტურ, კლასობრივ, რასისტულ და იმპერიალისტურ ღირებულებებს. ამ რეალობის პირისპირ გამოჩნდა ახალი მემარცხენე და ახალი რადიკალური სოციალური მოძრაობები, როგორიცაა რადიკალური ფემინიზმი, რომელიც მიზნად ისახავდა საზოგადოების ახალი ფორმის ჩამოყალიბებას.
ფემინიზმის როგორი სახეები არსებობს?
რა არის სოციალიზმის გამოსავალი
პატრიარქატისთვის?
1. როგორ შეიძლება მოგვარდეს დღეს ქალთა
პრობლემები?
იმის გამო, რომ ამაზე პასუხი განსხვავდება ადამიანიდან ადამიანზე, მსურს ადამიანების პასუხები დავტოვო გამოკითხვაზე, რომელიც მე გავაკეთე:
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder